العلم بالحوادث المستقبلة بالرؤيا و غيرها . « 1 » الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ . « 2 » مؤلف : مراد به ناس اوّل نعيم بن مسعود است در قول مجاهد و مقاتل و عكرمه و واقدى . و اين عامّى بود كه مراد از او خاصّ است . علّامه شعرانى : مانند آيهء وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ « 3 » كه مراد امير المؤمنين عليه السّلام است . « 4 » مؤلف : عبد اللّه عمرو الجملى روايت كرد از امير المومنين على عليه السّلام كه او گفت : ايمان اوّل لمظه باشد سفيد در دل ، آن‌گه مىزايد تا همهء دل سفيد شود و نفاق لمظه باشد سياه در دل ، چندان‌كه مىفزايد ، دل سياه مىشود نه همهء دل سياه شود . و اگر دل مؤمن بشكافند ، سفيد باشد و اگر دل منافق بشكافند ، سياه باشد . و شبهه‌اى نيست در آنكه اين الفاظ مجاز است و تشبيه و تمثيل ، و الّا ايمان و كفر عرض است و عرض محال است كه متلوّن باشد و إنّما متلوّن اجسامى باشد كه محلّ الوان باشد . علّامه شعرانى : عرض در اصطلاح فلاسفه هر موجودى است كه بىموضوع قائم نتواند بود و رنگ به اصطلاح ايشان عرض است ؛ زيرا كه بىجسم موجود نيست . رنگ به جسم احتياج دارد و جسم بدان احتياج ندارد . و به اصطلاح متكلّمين هم عرض چيزى است كه به خود قائم نباشد و آن 21 نوع است : ده نوع نفسانى و خاصّ موجود زنده و يازده نوع شامل هردو مىشود ، و ايمان و كفر از اعراض نفسانى است كه رنگ ندارد و آن را به تشبيه سياه و سفيد توان گفت . « 5 »

--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 2 ، ص 537 . ( 2 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 173 . ( 3 ) . مائده ( 5 ) آيهء 55 . ( 4 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 257 . ( 5 ) . همان ، ص 258 .